millibirlik

Bölmə: Müsahibələr

Xalqa və dövlətə xidmət etmək-onun amalıdır

“Çox işlərim yarımçıq qalıb, deyəsi sözüm, görəsi işim var, ancaq səlahiyyətim yoxdur. Mənə “kreslo” yox, səlahiyyət lazımdır ki, xalq üçün bir iş görüm!”

Amaliya xanımı təqdim etmək üçün nə soyadını, nə də titullarını göstərməyə ehtiyac duymuram. Fikirləşirəm ki, onsuz da Azərbaycan əhalisinin əksəriyyəti, ümumiyyətlə, dünya teatrsevərləri onu yaxşı tanıyır. “Tanınan, görünən kəndə nə bələdçi” deyimini əsas tutub onu sadəcə xalq dilində, bizim Amaliya deyib hallandırmaq istədim. Axı, doğurdan da bizim görkəmli, adlı – sanlı məşhurlarımız arasında vur–tut cəmi bircə Amaliyamız var. Onu həyatda heç vaxt yaxından görməmiş, onunla bircə kəlmə belə kəsməmişdim. Ancaq elə bilmişəm ki, biz onunla “yüz ilin dostuyuq”. Bu doğmalığın, yaxınlığın səbəbi nədir? Axı, heç nədən heç bir şey yaranmır! Zəng vurdum, özümü təqdim etdim və görüşdük. Ancaq harada? Şəhərin hərbi hissələrinin birində məkan seçdiyi iş otağında. Nəzarət buraxılış məntəqəsinin qapısından artıq içəri keçmişdim. O, qapıya sarı, mənsə ona tərəf addımlayırdıq. Hərbçilər isə öz hərəkət istiqamətində idilər. Otağa daxil olduq. Özü kimi sadə, özü kimi gözəl, ürəyi kimi geniş bir otağı var hərbi hissədə Amaliya xanımın! Bəs niyə hərbi hissədə, bu haqda heç bir sual vermədim. O da heç bir şeyə eyham, işarə vurmadı. Bax, burada onun həm soyadını, həm də titullarını göstərməliyəm. Heç olmasa ona görə ki, böyüməkdə olan nəsl də onu yaxşı tanısın. Çoxumuzun səhnəmizin “kraliçası” adlandırdığı Respiblikanın xalq artisti, Dövlət mükafatı laureatı, “Şöhrət” ordenli, Bakı Bələdiyyə Teatrının direktoru və bədii rəhbəri, Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin professoru, 2000–2005-ci illərdə Milli Məclisin deputatı Amaliya Pənahova düz 45 ildir ki, həyatda və sənətdə gərgin, fəal mövqedə çalışır, dərin məhəbbətlə sevdiyi xalqına və dövlətinə xidmət edir. O, həyatda da, sənətdə də, ictimai dövlət işində də böyük amallar uğrunda daim çalışan Amaliyadır! Böyük sənətkarla müsahibəmiz qısa olsa da, özünün dediyi kimi çox mənalı, ibrətamiz, təsirli idi…

- Amaliya xanım, əhvalınız necədir? Nə ilə məşğulsunuz?

- Sözsüz ki, həyat yoldaşını itirən qadının əhvalı hamıya məlumdur. Ancaq ümumiyyətlə, pis deyiləm. Hamı kimi. Məşğuliyyətim isə əvvəlki kimi Bələdiyyə teatrının qayğıları və yaradıcılıq işləridir. 20 ildir Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində dərs deyirəm.

- İctimai mühitlə əlaqəniz necədir?

- Əvvəlki kimi çalışmaqdayam. YAP–ın Səbail rayon təşkilatının İdarə heyətinin, YAP–ın Qadınlar Şurasının üzvüyəm. Mən heç vaxt səmərəsiz vaxt ötürmürəm. 2000– 2005– ci illərdə parlamentdə millət vəkili olarkən MDB – ölkələri üzrə mədəniyyət, turizm və informatika daimi kopmitəsində üzv, sədr müavini və sədr əvəzi, eyni zamanda, İtaliya–Azərbaycan parlamentlərarası işçi qrupunun üzvü olmuşam. Bundan başqa, parlamentin sosial siyasət daimi komissiyasının üzvü olmuşam.

- Necə düşünürsünüz, sənətdə çalışdığınız 45 ildə yaratdığınız obrazlarla xalqa daha çox xeyir vermisiniz, yoxsa parlamentdə 5 il üzv olduğunuz zaman? Balansdakı vəziyyətin spesifik xüsusiyyətləri barədə nə deyərdiniz?

- Hər ikisinin, yəni hər iki fəaliyyətin öz çəkisi, öz həcmi, öz ölçüsü var. Düzdür, səhnədə və sənətdə yaratdığım obrazlardan başqa mən həm də teatr rəhbəri olmuşam. Ancaq sualınızda zidiyyət olsa da, məntiq də var. 45 illik sənətimdə xalqımın mənəvi ehtiyaclarını qismən təmin etmiş, onlara dayaq olmuşam. Ancaq 5 illik parlament fəaliyyətimdə seçicilərimin madiyyatla bağlı olan problemlərinin həllində müəyyən işlər görmüşəm. Xüsusən, Gəncə əhalisi üçün çox işlər görmüşəm. Su, işıq problemi o vaxt çox idi, fərdi qəbullarda xalqa vicdanla kömək etmişəm. Bunu gəncəlilər yaxşı bilir. Ancaq çox işlərim də yarımçıq qalıb, deyəsi sözüm, görəsi işim var, ancaq səlahiyyətim yoxdur. Mənə “kreslo” yox, səlahiyyət lazımdır ki, xalq üçün bir iş görüm! Bu gün cənab prezident İlham Əliyevin dəstəyi ilə təhsil, mədəniyyət və səhiyyə sahəsində böyük humanist, quruculuq işləri gedir. Bax, mən də bu işlərin görülməsində öndə getmək istərdim. Prezidentə, xalqa, dövlətə, qanunçuluğa dəstək olmaq, səlahiyyətli bir şəxs kimi iş görmək istərdim. Mən YAP və YAP Qadınlar Şurasının üzvü olan 2 qadından biriyəm. Təvazökarlıq insan ləyaqətini qiymətləndirən əsas və başlıca amildir. Mən çərçivəmə hörmət etməyi bacarıram.

- Millət vəkili olduğunuz dövrdə gördüyünüz işlər sizi bəs qədər qane etdimi?

- Böyük və dahi Balzak deyir ki, əxlaqın ən əhəmiyyətli qanunlarından biri özü haqqında az danışmaqdır. Mən deyirəm ki, bacardığım qədər nə isə etmişəm. Bu suala seçicilərim daha yaxşı və ətraflı cavab verə bilərlər.YAP – seçkilərə vahid siyahı ilə gedir. Mən partiyanın nizamnaməsində nəzərdə tutulan müddəaları əsas hesab edirəm və partiyanın heç bir üzvü ilə üz–üzə dayanmaq istəmirəm, qarşıdurma meyllərindən uzaq bir adamam. Mən hələ sovetlər dönəmində o vaxtki Oktyabr RXDSİK–nə deputed seçilmişdim. Yəni siyasətdə az–çox təcrübəsi olan adam kimi partiya xəttini dəstəkləyirəm.

- Bir az da teatrdan danışaq. Bu gün Azərbaycan teatrını necə görmək istərdiniz?

-Azərbaycan teatrının dünya sivilizasiyasına sürətli inteqrasiyasını görmək istərdim. İstərdim H.Cavidi, C Məmmədquluzadəni, M.F.Axundovu, S.Vurğunu, İ.Əfəndyevi, Anarı, Elçini, H.Həsənzadəni dünya teatr səhnələrində görsünlər, onların əsərlərində Azərbaycan tarixi, Azərbaycan ədəbiyyatı, Azərbaycan fəlsəfəsi, Azərbaycan həyatı, canı, məğzi, adət - ənənəsi böyük və təkrarsız bir istedadla əks olunub. Bu sahədə Mədəniyyət və Turizm Naziri cənab Əbülfəs Qarayev başda olmaqla nazirlik çox böyük işlər görür. Sözsüz ki, bütün bunlar cənab prezident İlham Əliyevin dəstəyi ilə, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilir. Bu işlərin daha da geniş vüsət almasını arzulayardım. Azərbaycan teatrı xaricdə kütləvi hal kimi kompleks şəkildə təbliğ olunmalıdır.

- Amaliya xanım, bu gün dövlət teatrların təmiri, bərpası və yenidən qurulması üçün çox işlər görür. Ancaq həm teatr səhnələrində aktyor, həm də salonlarda tamaşaçı boşluğu var. Səbəb nədir? Mən siravi bir tamaşaçı kimi gələcəyin Amaliya Pənahova, Həsən Turabov, Həsən Məmmədov, Hamlet Xanızadə, Səməndər Rzayev, Rasim Balayevini görmürəm. Bəs siz necə?

- Mən bu yaxınlarda üç nəfər məzunumuz olan qızları Bələdiyyə teatrına dəvət etmişəm. İnanın, aktyor qızların səhnəyə cəlb olunması problemi yenə də yaranıb. Burada teatr xadimlərinin də günahı var, tamaşaçıların da. Tamaşaçılar tərəfindən olan biganəlik aktyor sənətinə də mənfi emosiya ötürür.

-Bəlkə aktyorların məvacibinin az olması da bu prosesə öz mənfi təsirini göstərir?

-O da var. Mən deputat olarkən bu məsələ ilə bağlı təkliflər verdim, yoxlanıldı və təsirli tədbir görüldü. Ancaq inflyasiya davam etdikcə maaşların artımı yubanırdı. Dövlətdə isə pul yox idi.

- Amaliya xanım sonda bir əlavəniz varmı? Bəlkə də hansısa məsələyə toxunmadım, ancaq sizdə söz deməyə ehtiyac var.

- Çox istərdim ki, xalqımız parlament seçkilərində fəal milli birlik ruhunu nümayiş etdirsin. Öz səsini layiqli namizədə versin. Namizədlər isə seçildiyi halda xalqa və dövlətə layiqincə xidmət göstərsinlər, xalq və dövlət mənafeyi naminə iş görsünlər. Ölkə prezidentinə dəstək olsunlar. Ulu öndərimiz Heydər Əliyevin ideyalarına, azərbaycançılıq məfkurəsinə, milli mentalitetimizin bütün xüsusiyyətlərinə sədaqətlərini işlərində, əməllərində, həm də sözlərində, dillərində sübut etsinlər.

Oxunub: 0 Müəllif: millibirlik Bugün, 14:01 Şərhlər (0) Davamı...

Bölmə: Müəllif yazıları

Qoca balıqçının hekayətləri…

Keçən sayımızda Bilgəh kənd sakini 81 yaşlı Ağa Mirsərdarın hekayətlərini təqdim etmişdik. Bu söhbətlərin sosial əhəmiyyətini nəzərə alaraq Ağanın daha bir neçə maraqlı söhbətini də oxucularımıza çatdırmaq qərarına gəlmişik.

Beşinci hekayət:

Rəvayətə görə keçmişlərdə bir varlı kişi yaşayırmış. Günlərin bir günü kişinin gözləri tutulur. Bir gün yuxuda görür ki, dəniz sahilində bir qoca balıq tutur. Və balığın kəlləsinin qanından gözlərinə sürtülsə şəfa tapacaq. Səhər kişi oğluna bəs qədər pul verir və göndərir qocanın yanına. Oğlan qocadan xeyli balıq alıb dəniz sahili boyu geri dönür. Yarı yolda balıqlara yazığı gəlir. İki gözdən ötrü bu qədər balığın başının kəsilməsini rəva bilmir. Aldığı balıqların hamısını buraxır dənizə. Evə əliboş gəlir. Atası balıqları soruşur. Oğlan hadisəni olduğu kimi danışır. Qəzəblənən ata cəlladlara əmr edir ki, oğlunun boynunu vursunlar. Ağsaqqal, qarasaqqal yığışıb kişiyə yalvar – yaxar edib oğlunu bağışlamağı xahiş edirlər. Çarəsiz qalan ata qərarı dəyişir, onu vilayətdən tərki-vətən edir. Çöllü – biyabanla yol gedən oğul, irəlidə kiminsə getdiyini görür, sürətini artırıb gəlib çatır ona. Dostlaşırlar. Bir ağacın altında əyləşib dərdləşirlər. Hər ikisi vətəndən didərgin düşdüklərini ərz edirlər. Bəli, iki tərki-vətən qərarlaşıb olurlar qardaş. Hətta bir kibrit dənəsi tapsalar belə, onu yarıbayarı böləcəkləri barədə şərtləşirlər. Nəhayət yol gəlib çıxırlar bir kəndə. Kəndin qırağında qəbiristanlıqda ölülərin kəllə-mayallaq, böyrüstə, tərsinə dəfn edildiyini görüb təəccüblənirlər. Soruşurlar ki, bu nə haldır, belə. Cavab verirlər ki, burada dəfn olunanlar padşahın lal qızının dilini aça bilməyən həkimlərin qəbirləridir. Padşah lal qızının dilini açana var – dövlət bəxşiş verəcəyini söz vermiş, əks təqdirdə isə boyunlarını vurdurmuşdu. Qardaşlardan biri, qabaqda gedən padşahın lal qızının dilini açacağını bildirir. Balıqları dənizə tullayan isə başına ağıl yığmağı deyib etiraz edir.

Qabaqda gedən qardaş padşahın yanına gəlib lal qızının dilini açacağını deyir. Padşah şərtini bildirir və əks təqdirdə boynunu vuracağını xatırladır. Qabağa gedən qardaş bildirir ki, beş nəfərin, yəni padşah, vəzir, vəkil, lal qız və onun iştirakı ilə bir otağa toplaşsınlar. Qardaş qızla danışan anda heç kimin dinməməsini deyir. Razılaşırlar. Qardaş söhbətə başlayır: “Bir gün molla, dərzi və xarrat yol gedirlərmiş. Nəhayət gəlib bir daxmada gecələyirlər. Dərzi görür ki, xarrat səhər tez durub alətlərini götürüb başlayır iş görməyə. Xarrat taxtadan bir qız heykəli düzəldib qoyur daxmanın küncünə. Bunu görən dərzi xarratın sənət nümayişini görüb həvəsə gəlib bir saz paltar tikib geydirir heykəl qıza. Yuxudan oyanan molla bu iki nəfərin işini görüb öz–özlüyündə nə edəcəyini düşünür. Əllərini açıb Allaha yalvarır ki, Xudaya məni naümid eləmə, buna bir can ver. Allah mollanın duasını eşidib heykəl qıza can verir”. Qardaş padşahın lal qızına sual verir. Allahın can verdiyi bu heykəl qız xarrata, dülgərə, yoxsa mollaya düşür? Lal qızın dili açılır və deyir: “Allahın can verdiyi qız mollaya düşür”. Lal qız bunu deyib yenə də dili tutulur. Padşah qızını qırx qatır qızıl və qırx qatır gümüşlə verir oğlana. Oğlan qızı və varidatı götürüb gəlir balıqları dənizə atan qardaşın yanına. Varidatı tən yarı bölürlər. Qızı da bölmək istəyir. Çünki şərtləri əvvəlcə belə olmuşdur. Xəncəri çıxarıb qızı tən ortadan bölmək istəyərkən, qız qışqırır. Dilinin altından bir ilan çıxır, düşür yerə. Qızı lal edən elə bu ilan imiş. Qızın dili açılır. Oğlan isə yoxa çıxır. Yoxa çıxan oğlan dənizə atılmış balıq imiş. Ona görə deyirlər ki, balığı at dənizə balıq bilməsə, xaliq bilər.

Dostluqda da düz olmaq lazımdır

Altıncı hekayət: Kirpi ilə ilan dost olmaq barədə razılığa gəlirlər. İki dost yol gedirmiş. Bir çaya rast gəlirlər. Kirpi nə edəcəyini bilmir. Onun üzə bilmədiyini görən ilan bildirir ki, darıxmasın, ona kömək edəcək. Bəli, ilan kirpini mindirir üstünə çayı keçərkən tən ortada dayanıb kirpinin namusuna müdaxilə edəcəyi haqda arzusunu bildirir. Kirpi bunun düzgün olmadığını, bağlanmış şifahi müqavilənin şərtlərinin pozulmasına etirazını bildirir. Ilan əks təqdirdə onu çaya buraxacağı ilə hədələyir. İlanın naqis niyyətində qərarlı olduğunu görən kirpi ona deyir: “Axı burada, millətin gözü qarşısında bu “işi” görmək ayıbdır. Heç olmasa o taya keçib bir kol -kosun dalında bunu etmək olar”. İlan kirpini çayın digər sahilinə keçirir. Sahilə çıxan kirpi qıy edir var qüvvə ilə güclü qabırğa zərbələri ilə ilanı leş kimi uzadır yerə. İlan ölərkən, son nəfəsində adəti üzrə qamətini düzəldir, düppədüz yerə uzanıb ölür. Kirpi onu söyüb dostluqda da belə düz olmağı tövsiyə edir.

Ədəbli olmaq üçün zat, yoxsa tərbiyə əsasdır?

Yeddinci hekayət: Cavan bir padşah dünyasını dəyişir. Oğlu körpə olduğundan hakimiyyəti başqa birisi ələ keçirir. İllər keçir. Oğlan böyüyür. Ağsaqqallar ona bildirirlər ki, artıq böyüyüb və gedib padşahdan hakimiyyətini geri alsın.

Oğlan atasından qalma olan taxt–tacı padşahdan istəyir. Padşah onunla şərt kəsir: əgər verdiyi suala bir ay müddətində doğru–düzgün cavab verərsə, onda hakimiyyəti ona verəcəyini bildirir. Əks halda iddiasından əl çəkməyi tövsiyə edir. Padşah sual verir: “Ədəbli olmaq üçün zat, yoxsa tərbiyə əsas amildir?” Oğlan qayıdır ona istiqamət verən ağsaqqalların yanına və padşahın şərtini izah edir. Ağsaqqalların yarısı zatın, digər hissəsi isə tərbiyənin insanın ədəbli olmasında əsas olduğunu bildirirlər. Vədə gəlib çatır. Naəlac qalan oğlanın cəmi bir gün vaxtı qalır. İşin çıxılmaz olduğunu bilən bir ağsaqqal ona deyir ki, onun rəhmətlik atasının bir müdrik vəziri var imiş və bu sualın da ən düzgün cavabını o bilər, onu tapmaq lazımdır. Oğlan atasının vəzirini tapır, məsələni açıb ona danışır. Vəzir məsləhət görür ki, gedib padşaha bildirsin ki, ədəbli olmaq üçün əsas amil zatdır. Bəli, vədənin son günündə oğlan padşaha bildirir ki, o zatı əsas götürür. Padşah fikrini isbat etməyi tələb edir və göstəriş verir ki, saray əyanları yığışsın, məclis qurulsun. Musiqiçilərə əmr edir ki, bir “vağzalı” çalsınlar. Məclisə bir pişik buraxırlar. Pişik “vağzalı” havasında ritmi düzgün tutub gözəl bir rəqs nümayiş etdirir.

Oxunub: 0 Müəllif: millibirlik Bugün, 13:29 Şərhlər (0) Davamı...